21اسفند :بزرگداشت هشت مارس در تهران-بخش دوم و پايانی:تبعيض جنسيتی از مدرسه تا دانشگاه
 

کانون زنان ايرانی:زنان ايرانی در برنامه ای به مناسبت هشت مارس ،هم از موفقيت هايشان گفتند و هم از دشواريهايشان .زنان فعال در عرصه صنعت ،حمل و نقل و دانش فراز و فرودهای مبارزه خود با مشکلات جامعه مردسالار را روايت کردند و شيرينی موفقيت هايشان را با ميهمانان هشت مارس تقسيم کردند و درسويی ديگر يکی از قربانيان سهميه بندی جنسيتی دانشگاه ها طعم غم هايش را به حاضران چشاند که با وجود کسب نمره های خوب ،تنها به جرم دختر بودن از تحصيل در رشته مورد علاقه اش محروم شده است.

" اگرزنان خود را باور کنند , مردها هم به آنها ايمان می آورند." ماهرخ فلاحی ،گاودار 65 ساله ديروز در مراسم روز جهانی زن تجربه هايش را می گويد و حاضران در جلسه با هيجان و در سکوت به حرف های زنی گوش می دهند که يک کار به اصطلاح مردانه را با تلاش خود طوری انجام داده که حالا به يکی از گاوداران نمونه ای تيديل شده که همکاران از او مشاوره می گيرند.

در مراسمی که عصر يکشنبه وب سايت کانون زنان ايرانی و مدرسه فمينستی با همکاری يکديگر برگزار کردند،سرود جنبش زنان ايران آغازگر يکی ديگر از جشن های هشت مارس است که در يک محفل خصوصی و در خانه يکی از فعالان حوزه زنان برگزار می شود.

"زنان موفق،از صنعت تا قطب جنوب" نام ميزگردی است که سه زن موفق از سه نسل زنان ايران راوی موفقيت هايشان هستند.ماهرخ فلاحی 65 ساله،ندا آذرمی 32 ساله و آيرين شيوايی 19 ساله.ميزگردان سحر افاضلی است.

ماهرخ فلاحی از زمانی می گويد که تصميم می گيرد يک گاوداری تاسيس کند:"همسر و فاميل همسرم اجازه انجام کارهای خشن را به من نمی دادند اما من محکم در برابرشان ايستادم.می دانستم توان انجام اين کار را دارم و قاطعانه گفتم که موفق می شوم."



او بارها در سخنانش بر باور زنان به توانايی هايشان تاکيد می کند:"ترديد و تزلزلی که زنان به خود راه می دهند مردها را مردد می کند.احساس ضعف زنان است که به مردان اجازه می دهد که اعمال قدرت کنند."

اين گاودار که زمانی کارمند آموزش و پرورش بوده جزو سه نفری است که خط بريل نابينايان را روی الفبای فارسی پياده کرد و پس از بازنشستگی به فکر تاسيس يک گاوداری افتاد:"با پول فروش خانه ام يک باغچه يک هکتاری و هفت گوساله خريدم اما اکنون تعداد گاوهايم به 10 هزار رسيده.اين گاوها از نژادهای اصيلی اند که روزانه 40 تا 60 ليتر شير می دهند."

ندا آذرمي، مدير عامل شركت طراحى و ساخت جرثقيلهاى سقفي، دومين زن موفق اين پنل، به عنوان يك زن صنعتگر، صبر و جسارت را عامل موفقيت زنان در صنعت مي‌داند:, متاسفانه 85 درصد هم‌دوره‌اى هاى من در دانشگاه اكنون يا خانه دارند يابه انجام كارهاى كوچك مشغولند.در شركتهايى هم كه به عنوان مدير فروش بودم زنان را فقط در شغلهاى منشي‌گرى يا به عنوان كازشناس خريد و فروش مي‌ديدم اما در بخشهاى ديگر جاى زنان خالى بود.,

زمانى كه او تصميم به تاسيس شركت گرفت ، پذيرفتن اين موضوع براى رقبا سنگين بود اما او كه تحمل زندگى بدون هيجان را نداشت تصميم خود را عملى كرد.

بسيارى مواقع براى آذرمى پيش آمده كه با سوارى شخصى ، ساعت دو نيمه شب سفر كارى به اصفهان داشته:, هر چند كه پذيرش اين موضوع كمى سخت است اما تنها خود زنان هستند كه بايد تواناييشان را ثابت كنند.,

در حالى كه به خاطر ازدحام جمعيت ، هواى سالن به شدت گرم شده ، حاضران همچنان برصندليهاى خود نشسته اند تا تجربيات آيرين 19 ساله را از سفر به قطب جنوب بشنوند.آيرين در دى ماه امسال با حمايت انوشه انصارى سفرى دو هفته‌اى به قطب داشت.

آيرين، دانشجوى رشته فيزيك هم از زمانى گفت كه دانش‌آموز دبيرستان بود و به كلاسهاى نجوم رصدخانه زعفرانيه مي‌رفت:, هميشه تعداد دختران در كلاسها سه برابر پسران بود اما وقتى كلاسها به پايان مي‌رسيد فقط مردان در بازار كار نجوم بودند.,



او با مشكلاتى هم در خروج از شهربراى رصد مواجه بود:, كار ساده‌اى نبود. همين حالا هم خانوادة بعضى از دوستانم به سختى به آنها اجازه خروج از شهررا براى رصد مي‌دهند.,

آيرين كه سفرش را به قصد آشنايى با مباحث محيط زيستى و گرمايش زمين و تغييرات آب و هوا انجام داده اكنون علاقه بيشترى به كره زمين پيدا كرده:, تا پيش از اين سفر به‌ستاره‌ها و كهكشانها علاقمند بودم اما در اين سفر به زمين هم علاقمند شدم.در اين سفر اشكال و رنگهاى يخچالها كه از آبى سبز روشن تا آبى تيره و بنفش بود طورى مرا جذب كرد كه به فكر ادامه تحصيل در رشته يخچال شناسى افتادم.,

پس از صحبتهاى آيرين، سحر افاضلي، روزنامه نگارآمارى از اشتغال زنان در ايران مى دهد :, بر اساس آمارهاى رسمي، 48 درصد زنان تحصيلكرده بيكارند. آمار زنان بيكار در ايلام با 76 درصد، بالاترين و در هرمزگان با 15 درصد پايين‌ترين مقدار را دارد. , او در ادامه با استناد به گزارش فوروم جهانی اقتصاد از افزايش ده درصدى مشاركت اقتصادى زنان در ايران نسبت به سال گذشته خبر داد.

نمايش فيلم 25 درصد ، دشواري‌هاى زنان افغانستان

مشكلات زنان نماينده در افغانستان، همان مشكلات زنان بي‌سواد روستايى است. اين نكته‌اى است كه حاضران در جلسه با ديدن فيلم 25 درصد، فيلمى از دشواريهاى زنان افغانستان به آن رسيدند.


پيش از شروع فيلم ، فريده غايب، روزنامه‌نگار توضيحاتى درباره سازنده فيلم و وضع زنان در افغانستان مي‌دهد:, ديانا ثاقب، فيلمساز 27 ساله افغان كه 26 سال از زندگی اش را در ايران گذارنده و در همين کشور نيز تحصيل کرده است ،به سراغ زنان سرزمين خودش در افغانستان رفته و زندگى شش زن از 68 زن مجلس افغانستان را به تصوير كشيده است. ديانا در اين فيلم نشان داده است كه اين زنان حتى با وجود اينكه در بالاترين سطح زندگى در افغانستان به‌سر مي‌برند،اما مشكلاتشان همان مشكلات زنان بي‌سواد روستايى است و از شش زن نماينده دراين فيلم، چهار زن ، همسر دوم يا سوم همسرانشان هستند.,

غائب به بررسی چند قانون درباره زنان در افغانستان و ايران پرداخت و گفت : "اگرچه سن ازدواج بر اساس قوانين افغانستان برای دختران 16 سال است اما در واقعيت در اين کشور دختران بسياری را به زور در خردسالی شوهر می دهند و حتی همسر دوم و سوم و چهارم می شوند به عکس در ايران قانون 50 سال عقب تر از واقعيت حاکم بر ايران است و سن ازدواج دختر را 13 سال می داند."

او واقعيت زندگی زنان ايران را پيسرفته تر از قوانين ايران و واقعيت زندگی زنان در افغانستان را عقب تر از قوانين شان توصيف کرد.

تبعيض آموزشی از دبيرستان تا دانشگاه

, تبعيض جنسيتى در آموزش و پرورش شهر تهران ، نشانه بارزى از اين تبعيض در آموزش و پرورش است., شيرزاد عبداللهي، كارشناس آموزش و پرورش ميهمان پنل تبعيض جنسيتى در آموزش، پنل ديگر اين برنامه بود. به گفته عبداللهي، 70 درصد پرسنل در سازمان آموزش و پرورش شهر تهران ، زن هستند اما تنها سه درصد مديران اين سازمان را زنان تشكيل مي‌دهند.



دراين پنل، ترانه بني‌يعقوب، روزنامه نگار به اعمال سهميه‌بندى جنسيتى در پذيرش دانشجويان اشاره كرد:, اعمال سهميه بندى تا مدتها توسط مسوولان رد مي‌شد تا اينكه دو هفته پيش،مسوولان خبر از سهميه 30 درصدى براى پسران، سهميه 30 درصدى براى دختران واخبصاص 40 درصد هم براى رقابت آزاد دختران و پسران دادند.,

او با اشاره به اين كه هدف از اعمال اين سهميه، تضمين ورود 30 درصدى پسران به دانشگاههاست مي‌گويد:,پژوهش مستندى وجود دارد كه نشان‌دهنده اعمال سهميه 50 درصدى اى است كه امسال در پذيرش دانشجويان فيزيك و كامپيوتر دانشگاه علم وصنعت رخ داده .اما رييس سازمان سنجش هنوز اين مستندات را قابل قبول نمي‌داند.,


مينا خدادادي، دانشجوى رشته دامپزشكى كه متقاضى ورود به رشته پزشكى بوده و به خاطر اعمال سهميه‌بندى جنسيتى شانس ادامه تحصيل در اين رشته را از دست داده است نيز در اين ميزگردحضور داشت.او براى استيفاى حقش به ديوان عدالت ادارى نيز شكايت كرده:,چرا مسوولان با سرنوشت ما دختران بازى ميكنند و براى ما تصميم مي‌گيرند كه چه رشته‌اى را مي‌توانيم و چه رشته‌اى را نمي‌توانيم بخوانيم.,

او در حالى شكايت كرد كه دوستانش از حق خود گذشتند و پرداخت هزينه هاى دانشگاه آزاد را به شكايت ترجيح دادند.

مينا همچنين می گويد:" با توجه به اصل سوم قانون اساسی ايران بند 9، اصل 21 بند 1،اصل 28 سهميه بندی جنسيتی در دانشگاهها قانونی نيست و در مجلس با وجود مطرح شدن تصويب نشده است اما سازمان سنجش و وزارت علوم ان را اعمال می کنند و برای شرکت کنندگان تصميم می گيرند که در چه رشته ای درس بخوانند. اميدوارم ديوان عالی کشور اجازه ندهد اين روند ادامه پيدا کند و اگر در پرونده ام برنده شدم دختران ايرانی بايد باورشان به يقين تبديل شود که حقشان به خاطر جنسيتشان ضايع نمی شود.


نرگس جودكي، روزنامه‌نگار نيز به بحث تفكيك جنسيتى كتابهاى درسى اشاره مي‌كند:,سنتهاى تازه‌اى در آموزش و پرورش در حال شكل‌گيرى است كه در واقع يك عقب‌گرد محسوب مي‌شود. بحث تفكيك جنسيتى كتابهاى درسى به تازگى مطرح شده اما تفكيك اعداد و علم از سوى كارشناسان غيرممكن دانسته شده است.,

او همچنين خبر از اين موضوع می دهد که از اين پس دختران ازدواج کرده اجازه دارند که در مدارس عادی و روزانه تحصيل کنند :"به اين ترتيب مسوولان آموزش و پرورش ازدواج دختران را در سنين پايين رسميت بخشيده اند."

شيرزاد عبداللهى ، سهميه بندى جنسيتى در دانشگاه را نتيجه استدلال به ظاهر دلسوزانه كسانى دانست كه معتقدند با افزايش دانشجويان دختر به ميزان 65 درصد، فرصت اشتغال از پسران را كه نان آور خانواده هستند گرفته مي‌شود و از طرف ديگر چون دختران پس از تحصيل، مشغول به كار نمي‌شوند ، درس خواندن آنها باعث اتلاف هزينه ها مي‌شود.

او معتقد است كه با وجود صورت مساله درست، راه حل ارايه شده نادرست است:, در شرايطى كه 48 درصد زنان تحصيلكرده بيكارند مسوولان بايد فرصتهاى شغلى بيشترى براى زنان ايجاد كنند و يا اگر مشكل ادامه تحصيل پسران سربازى است، فكرى براى سربازى بكنند. ,

اين كارشناس به تبعيض جنسيتى در اداره‌هاى آموزش و پرورش نيز اشاره مي‌كند:, بافت اداره هاى آموزش و پرورش مردانه است. در هر اتاق پنج مرد پشت ميز كارشان نشسته‌اند اما جاى زنان در دبيرخانه است، جايى كه فقط دريچه 40 در 40 سانتى آن باز مي‌شود تا نامه‌هايى كه زنان تايپ كرده‌اند ردو بدل شود.,

عبداللهى از وزير آموزش و پرورش انتقاد مي‌كند:, وزير آموزش و پرورش كه تحصيلاتش در زمينه فنى است و تجربه كار در آموزش عالى را ندارد ، در قامت يك نظريه پرداز ظاهر شده و صحبت از تفكيك جنسيتى كتابهاى درسى به بهانه تفاوت سن بلوغ دختران وپسران كرده است. هرچند كه اين ايده فقط در حد حرف است و اجرايى شدن آن اهميتى ندارد و مخاطبان آن علماى قم هستند.,



او به روحيه مردسالارانه‌اى كه در كتابهاى درسى موج مى زند نيز اشاره مي‌كند:,در كتابهاى درسى پسران نقشهاى مدير و مهندس و پزشك دارند اما نقش زنان آشپزى يا حداكثر باغبانى است.,

اين كارشناس وضعيت گزينش زنان معلم را نيز اسف‌بار دانست:,سوالهايى كه از آنها مي‌شود بيشتر مربوط به حوزه خصوصى است . مثلا اينكه در خانه چطور لباس مي‌پوشند و جواب تلفن راچگونه مي‌دهند.,

عبدالهى مي‌گويد:, نتيجه 30 سال تفكيك جنسيتى اين شده كه دختران پس از خروج از مدرسه چادر را در كيف مي‌گذارند،روسرى مي‌پوشند و پس ازتعطيلى مدرسه با آرايش در خيابان ظاهر مى شوند . اما تاثير اين سياستها در اجتماع شديدتر بوده طورى كه حتى يك وانت نيسان هم جلوى پاى معلمى كه دستان گچى و روپوش ساده‌اش ، نشان از معلم بودن او دارد،توقف مي‌كند تا او را به عنوان زن خيابانی سوار كند.,

 

 

 

 

 

 

 

 

 
   
بازگشت به‌ صفحه‌ اول