صدای قوی زنان ايران - فريبا مرزبان

" صدای قوی زنان ايران 1 "
فريبا مرزبان
به مناسبت فرا رسيدن روز زن (8 مارس)

از گذشته دور تا کنون زنان ايران (پارس قديم) برای دستيابی به حقوق مسلم و بر حق خويش پای فشرده و جانها باخته اند. در مقابل، حکومت های مستبد، برای به نمايش گذاشتن اقتدار همه جانبه خود، آداب، رسوم، قوانين غير عادلانه و متحجرانه را بر پيکر زنان فرود آورده اند. مجموعه فرهنگ و قدرت زنان را در خانه و اجتماع از بين برده و سرنوشت زنان را به ميل خود تغيير داده اند و بر بسياری از آنها به چشم کالا و ابزار عيش و نوش و طرب نگريستند. با همه اين وجود، زنان نه تنها در سکوت و ياس زندگی نکرده اند بلکه سعی و تلاش نموده اند تا در عرصه های مختلف نقش آفرينی کنند. به همين دليل حضور و سايه زنان در ادبيات ملموس و غير قابل انکار است. از ميان آنها که دستی در ادبيات معترض داشته اند؛ عده ای جان باخته اند.
کم نبودند شعرای زن که در دوره های مختلف زيستند و برای آزادی و برای خويش شعر سرودند. مهستی گنجوی بانوی پارسی گوي، اشعار ماندگار و وطن پرستانه ای سرود. او پس از گذشت دو قرن از تسلط اعراب بر ايران، دهان به اعتراض گشود و خواهان خاتمه حکومت اعراب بر ايران شد. پس از او بسياری از شعرا آمدند و رفتند؛ يکی از برجسته ترين آنان فاطمه زرين تاج ملقب به طاهره قرةالعين است که می توان از او نام برد.
طاهره در سال 1228 متولد شد. از روايتهايی که در باره سيمای طاهره گفته و شنيده شده؛ می شود دريافت که او زنی زيبارو بوده است. با توجه به فضيلت، علم و هوشياری طاهره، ناصرالدين شاه دلباخته او شده و از وی خواستگاری می کند.
قرةالعين پيشنهاد ناصرالدين شاه را رد کرده و نمی پذيرد که از افکار و عقايد آزادانديشانه اش دست بشويد و به ملکه دربار مبدل شده و راه به حرمسرای پادشاهی ببرد. او در پاسخ به ناصرالدين شاه قاجار چنين می نويسد:
تو و ملک وجاه سکندری
من و رسم و راه قلندری
اگر آن خوش است تو در خوری
اگر اين بد است ، مرا سزا
بر اساس اسناد برجای مانده، طاهره نه تنها اشعار و نثر استادانه ای داشت؛ بلکه در نظريه پردازی سياسی نيز از پيشتازان بوده است. او در سال 1848 ميلادي، از حقوق برابر زنان و مردان سخن می گويد. حجاب از سر برداشته و اقدام به کشف حجاب می کند. به همين دليل محمود خان کلانتر تهران برای او زندانی در قلعه طبرسی که واقع شده در کاخ طبرسی بود ساخت و به مدت يک سال او را در حبس نگاه داشت.
کلانتر زندانبان از او خواست که اظهار ندامت بکند و سپس او را تهديد به مرگ نمود. طاهره می گويد: ? می توانيد بزودي، هر گاه كه اراده كرديد ، مرا به قتل برسانيد. اما جلوی پيشرفت و مبارزه ی زنان برای آزادی را كه روزگارش بزودی خواهد رسيد، نمی توانيد بگيريد.? با آگاهی و آمادگی کامل از قبول پيشنهادات امتناع کرده و سرانجام به فرمان ناصرالدين شاه قاجار در بی عدالتی محض وقتی که 36 سال داشت به قتل رسيد. او را با روسری که بر سر می نهاد خفه کردند و سپس جنازه اش را در چاهی انداختند که توسط مردم پيدا و شناسايی گرديد.
ادامه دارد.

22/ February /2008