جهانی سازی و خشم تهدستان جهان - برگردان ناهيد جعفرپور

جهانی سازی و
خشم تهدستان جهان
گرانی در جهان
Der Spiegel
برگردان ناهيد جعفرپور


850 ميليون انسان در جهان از گرسنگی رنج می برند. نااميدی به وضعيت زندگيشان،انقلاب در آفريقای شمالي، آسيا و آمريکای لاتين را گسترانده است.
فورت ديامانچه زندانی قديمی در ميان تپه های مرکز هائيتی شهر پورت ـ او ـ پرينسه قرار دارد که بنام جهنم روی زمين ناميده می شود. اين زندان سابقا در زمان ديکتاتور بابی دوک دووالير زندانی مخوف بوده است، اما امروز هزاران نفر از مردم اين سرزمين در اين محل زندگی نموده و ذباله ها را بدنبال غذا می گردند. حتی سگ ها هم در اينجا چيزی برای خوردن پيدا نمی کنند.
در اينجا زنان ابتکاری را بخرج داده اند که نام آنرا کک گذاشته اند. روزها کاميون ها گلی زرد را از کوه بهمراه می آورند و اين زنان با کمی نمک و روغن به صورت خميری در می آورند و در آفتاب خشک می کنند. برای بسياری از مردم اين ناحيه اين کک ها تنها غذای موجود می باشند. اين کک ها مزه چربی داده و رطوبت دهان را گرفته و مزه خاک را در دهان ايجاد می کنند. غالبا کسانی که اين کک ها را می خورند اسهال می گيرند اما اين کک ها احساس گرسنگی را خاموش می سازند. ماری نوئل 40 ساله که 7 بچه را بايد غذا بدهد می گويد " اميدوارم که روزی بتوانيم از خوردن اين کک ها حذر کنيم". گلی که برای تهيه 100 دانه از اين کک ها بکار می رود 5 دلار قيمت دارد. در فاصله يکسال گذشته يک و نيم دلار بر قيمت آن افزوده شده است. اما با اين وجود قيمت اين کک ها ارزان تر از نان گندم و يا نان ذرت است.
در هفته های گذشته به اين دليل در هائيتی انقلابی گسترده شد و جمعيتی که سنگ و شيشه پرتاب می کرد در مقابل قصر رياست جمهوری در پورت ـ او ـ پرينس به اعتراض پرداخت. آنها فرياد می زدند ما گرسنه ايم! بسياری کشته شدند و لاستيک اتومبيل ها به آتش کشيده شدند.

مواد غذائی همواره کمتر و گرانتر می شود و برای بسياری از انسانها تهيه آن غير ممکن است. 200 نفر ثروتمند ترين انسان جهان به اندازه 40 درصد مردم جهان پول در اختيار دارند. 850 ميليون انسان اما بايد هر روز سر گرسنه بر بالين بگذارند. کوفی عنان می گويد"اين رنج و بدبختی بدترين نوع خدجه دار کردن منش انسانی است".

درست بمانند مجازاتی توراتی بحران تغذيه تهيدستان اين جهان را مورد هجوم قرار می دهد ـ در آفريقا ـ در آسيای جنوبی ـ در خاورميانه. سال های طولانی قيمت برنج، ذرت و گندم ثابت مانده بود اما تنها در سه سال گذشته قيمت اين مواد غذائی 181 درصد افزايش يافته است. بحران موجود پيامدهايش بسيار سخت تر از پيامد های بحران بازار های مالی است. گرسنگان چيزی برای از دست دادن ندارند و خشم آنها بی انتهاست.
در آخر هفته گذشته بانک جهانی و صندوق بين المللی پول خود را با اين بحران موجوديت جهان مشغول ساختند. روبرت سوئليک رئيس بانک جهانی اخطار نمود که حداقل 33 کشور به لحاظ قيمت های انفجاری مورد تهديد بی ثباتی قرار دارند. در ميان اين کشور ها همچنين قدرت های منطفه ای چون مصر،اندونزی و پاکستان می باشند که ارتش بايد امنيت جابجائی آرد را بعهده گيرد.
در آفريقای شمالی اين احتياج باعث می شود تا جنبش های اسلامی قوی شوند. در هفته های گذشته در کامرون ( 100 نفر کشته)، ماروتانيا، موزامبيک، سنگال و سواحل عاج ناآرامی وجود داشت.
دلائل بسيارند:
1/ جمعيت جهان همواره در حال رشد است، مساحت های زراعی زير کشت همواره کمتر می گردد.
2/ فجايع تغيير آب و هوا بخشا از طريق سيل، طوفان، خشک سالی و فرسايش زمين و... زيان های ديوانه وار بر روی زمين های زراعی وارد می کند.
3/ به لحاظ تغييرات در عادت های غذائی همواره زمين های زراعی بيشتر و جنگل های بکر و انبوه به چراه گاه ها تبديل می گردند.
4/ بانک جهانی از کشورهای در حال توسعه خواهان رفرم در بازار هايشان است. به اين صورت که آنها بايد امنيت های گمرکی خود را بردارند و اين مسئله کشاورزی محلی را غالبا بشدت زيان می رساند.
5/ احتکارکنندگان قيمت مواد خام را مرتبا بالا می برند و قيمت بالای نفت هم مجددا باعث می گردد تا " گياهان انرژی زا" بجای دانه های گندم و يا ذرت برای خوراک دام ها کاشته شوند.
6/ ميليون ها قربانی جنگ های داخلی خود ارجرگه توليد کنندگان مواد غذائی خارج شده و احتياج به کمک های غذائی پيدا می نمايند.
موضوع تنها بر سر يک کميابی مزمن نيست بلکه موضوع بر سر بحران غذائی بنيادی جهانی است. اين بحران از همه بيشتر تهدستان را مورد هجوم قرار داده است. کسانی که بطور نسبی بايد بسيار برای خوردن و نوشيدن بپردازند. اينچنين پيشرفت هائی که در سال های گذشته برای مبارزه با گرسنگی و بيماری صورت گرفته است مجددا از بين می روند.

تاثيرات بحران مواد غذائی
انسانهای زياد، زمين های زراعی کم: مبارزه برای تقسيم بهترين زمين های زراعی. يک جنگ جديد شمال/جنوب در حال جريان است.
پاول کروگمن اقتصاد دان آمريکائی می گويد" در اين روزها انسان در باره بحران های مالی بسيار می شنود. اما همزمان بحران جهانی ديگری به جريان افتاده است، " بحرانی که انسانهای بسيار زيادتری را زيان می رساند".
مکزيکی ها آغاز سال گذشته اولين هائی بودند که به خيابان ها ريختند. قيمت آرد ذرت ماده اصلی تورتيلاس را افزايش دادند. مکزيک می تواند تنها بخشی از نيازش را برآورده کند، بقيه احتياجاتش را از آمريکا وارد می کند. آنجا اما مزرعه داران هر چه بيشتر ذرت های خود را به توليد کنندگان بنزين بيولوژيک ( بنزينی که از دانه های روغنی توليد می شود) می فروشند زيرا که آنها پول بيشتری می پردازند.
رئيس جمهور مکزيک فليپه کالدرون برای جلوگيری از اعتراضات بيشتر تصميم گرفت سوبسيد ذرت را بيشتر از گذشته نمايد. اما همه کشور ها نمی توانند اين کار را کنند. در هائيتی يا بوليوی و يا الجزيره و يا يمن تورم طبقات پائين جامعه را کاملا مورد هجوم قرار داده است.
قيمت مواد غذائی ـ گرانی جهانی برای هميشه؟
يمنی ها بطور متوسط روزانه در حدود 1،18 يورو درآمد دارند. دولت آنها با مشکل موج پناهندگان ار سومالي، جنگ ميان باندها در شمال اين کشور و همچنين مشکل ترورها روبرو است. از ماه فوريه به اين سو قيمت گندم دوبرابر گشته است و قيمت برنج و روغن خوراکی يک پنجم افزايش يافته است. در اينجا هم از اواخر ماه مارس تا کنون انسانهای بيشماری در مبارزه برای نان ارزان تر کشته شده اند.
در لبنان مواد غذائی در سه ماهه آخر سال گذشته در حدود 145 درصد گران تر شده است. در سوريه اين گرانی ارزاق عمومی تا يک پنجم قيمت بالا رفته است. يکی از مردم دمشق می گويد " حتی قيمت جعفری که ما در گذشته برايش اصلا چيزی نمی پرداختيم به ناگهان سه برابر گشته است".
عراق و سودان که قبلا مرکز نان بودند امروز به برنامه غذائی جهان وابسته می باشند. در حدود يک ميليون عراقی به اين کمک ها وابسته اند. در دارفور سودان دو ميليون انسان وابسته به کمک های جهانی هستند. در اين منطقه هميشه زندگی سخت بوده است.
يوهان وان از سازمان آلمانی کمک به گرسنگان جهان می گويد" جنگ های داخلی بيش از دو ميليون انسان را در مقر های آوارگان کاملا به کمک های غذائی وابسته نموده است. انسانها پيش چشم ما می ميرند و جهان تنها نظاره گر است.
دومين انقلاب سبز
يک نسل قبل جهان سوم در مقابل يک چنين مبارزه ای ای قرار داشت. در آنزمان کشورهای عقب مانده چيزی را بنان انقلاب سبز آغاز نمودند: دهقانان توانستند به کمک کود شيميائی و سم برای سمپاشی و بذر پيوندی محصول خود را بشدت بالا برند. حال برخی به اين فکر می کنند که دومين انقلاب سبز را شروع نمايند: روئسای تحقيقاتی کنسرن های زراعی وعده داده اند که با کمک ژن تکنيک اين مشکل را حل کنند.
همچنين در کشور های ثروتمند جديدا گرسنگی بحثی محوری است. مثلا در دوبی. در اين کشور سوپر مارکت های زنجيره ای خود را موظف نموده اند برای اينکه کارگران ساختمانی هندی و پاکستانی ساکت باشند، قيمت 20 مواد غذائی ضروری را حداقل تا يکسال ثابت نگاه دارند. بدون اين کارگران هتل های درجه يک، موزه ها و جزاير مصنوعی که دوبی با آنها پول می سازد، وجود نخواهند داشت. مزد اين بردگان کار خارجی به پول رايج دوبی پرداخته می شود که آن هم وابسته به پائين و بالا رفتن دلار است.
برندگان جهانی سازی درخليج نمی خواهند در سايه آسمانخراش ها و پاساژهای خريد، انقلاب گرسنگی داشته باشند. روبين لودگه از کميسيون مبارزه با گرسنگی سازمان ملل می گويد" پيامدهای جغرافيای سياسی قيام ها در اين منطقه بشدت سخت تر از ساير نقاط جهان است". اين مسئله بخصوص در باره مصر صادق است. سعد ابراهيم کيوسک کوچکی در نزديکی مسجد ال ازهر دارد. وی ماکارونی و نخود پخته در سس گوجه فرنگی می فروشد. در واقع هم اغذيه فروشی وی در محلی خوب داير است و اغلب مومنين بعد از نماز جمعه سريعا برای خوردن غذا پيش او می روند اما او می گويد من هر روز مشتريانم کمتر می شوند. در پائيز گذشته يک تن ماکارونی 1500 فوند مصری که در حدود 175 يورو می شود ارزش داشت اما امروز ابراهيم بايد سه برابر برای آن بپردازد. او می گويد" دولت مقصر است ما بعنوان کشور زراعی می توانيم همه چيز را خود بکاريم بجای اينکه از خارج وارد کنيم".
32 ميليون از 80 ميليون مصری بايد با روزی يک يورو زندگی کنند. 16 ميليون جمعيت اين کشور با کمتر از اين مبلغ زندگی می کند. اما تنها روغن غذائی در فاصله يک سال 40 درصد گران شده است. درجه تورم در ماه فوريه 12 درصد افزايش داشته است و گرانی بخصوص گريبانگيرگندم شده است. نان گرد بربری غذای اصلی مصری هاست و ده ها سال است که دولت مصر برای آرام کردن مردم برای آرد سوبسيد می دهد. تا کی می تواند اين کار را کند معلوم نيست. صف نانوائی هائی که نان ارزان می فروشند، هر روزطولانی تر می شود. زيرا که هر روز بيشتر مردم مصر به کمک های دولتی وابسته می شوند. حداقل 9 کشته در هفته های گذشته در مصر وجود داشته است آنهم زمانی که نانواهای خشن آرد ارزان دولتی را به بازار سياه به قيمتی گران فروخته و اينکارشان خشم مردم را بر افروخته است.
دولت مصر در بودجه آينده خود 2،50 ميليارد دلار سوبسيد برای نان در نظر گرفته است: برخی از دهقانان دام دار به دام خود بجای علوفه نان می دهند. پرورش دام استفاده دارد زيرا که گوشت هميشه متقاضی دارد. قشر متوسط دهلی يا پکن ديگر با برنج و عدس راضی نيست. يک دام دار برای هر کيلوگرم گوشت گاو احتياج به 7 کيلو علوفه ومقدار قابل ملاحظه ای آب دارد. اين چنين است که قيمت ها روز به روز بالا تر برده می شود.
در اردن که اساسا از کشاورزی مدرن برخوردار است، مواد غذائی اصلی مردم در فاصله يک سال 60 درصد گران تر شده است. حسين بورابدی در مغازه اش در کنار مسجد بزرگ شهر عمان می گويد" من نمی توانم سبزی جاتم را بفروشم". چه خواهد شد؟ شاه عبدالله زمانی که در شهر کوهستانی کاراک شهروندان خشمگين را پليس دستگير نموده بود، ترسيد که مبادا انقلاب گرسنگی جديدی چون سال 1996 گريبانگيرش شود.
در الجزيره قيمت روغن خوراکي، روغن ذرت، شکر و آرد دو برابر 6 ماه گذشته شده است. بيشترين مردم دچار سوء تغذيه در هندوستان بسر می برند. در حدود 220 ميليون انسان از گرسنگی در اين کشور رنج می کشند. در هفته های گذشته دو کنفرانس بين المللی برای بحران غذائی در دهلی نو برگزار گرديد.
مسئول سنگالی سازمان صنايع غذائی و کشاورزی می گويد" نياز رو برشد چين و هندوستان مسئول اصلی اين وضعيت است". اين مسئله می تواند به يک فاجعه تبديل شود. چين تنها بايد يک چهارم جمعيت جهان را تغذيه کند ولی تنها 7 درصد مساحت زراعی در اختيار دارد. يک چنين مشکلی را هم هندوستان دارد. به اين صورت هر دو اين کشور ها مقدار بسيار عظيمی مواد غذائی وارد می سازند. بسياری از کشورهای صادر کننده مواد غذائی به اين دو کشور بايد مواظب باشند که مردم کشور خودشان به ناگهان دچار بحران غذائی نشوند.
زمانی که در هائيتی هفته های گذشته گرسنگان شورش کردند، آمريکائی ها برای امنيت خود سفارت خانه هايشان را در اين کشورتعطيل کردند. اين حوادث زنگ خطری بود برای نخست وزير بريتانيا که نامه ای برای همکار ژاپنی اش ياسو فوکودا که در حال حاضر رئيس دولت های 8 می باشد، بنويسد و در اين نامه به وی پيشنهاد کند که جامعه بين الملل می بايست پاسخی هماهنگ کامل به اين مسئله بدهند.

 
2 اردیبهشت 1387    09:45

 

 

  
   
بازگشت به‌ صفحه‌ اول